Magiczny Beskid Niski

Magiczny Beskid Niski

Ania i Jarek Zaktaulizowany: 28 września 2018 (Opublikowany: 5 września 2018)

Beskid Niski nigdy nie był nam po drodze. Zawsze wybieraliśmy bliższe nam Beskidy, a kierując się dalej na wschód, trafialiśmy w bardziej medialne Bieszczady. Tym samym Beskid Niski cały czas pozostawał jedynym pasmem górskim w Polsce, którego nie odwiedziliśmy. W końcu zdecydowaliśmy się to zmienić.

Układając plan na tygodniowy pobyt, nie potrafiliśmy się zdecydować, co powinniśmy w nim ująć, okazało się bowiem, że w Beskidzie Niskim jest tyle miejsc wartych uwagi! Za pierwszym razem postanowiliśmy odwiedzić ich po prostu jak najwięcej.

Szlakiem Architektury Drewnianej

Wśród malowniczej, górzystej scenerii Beskidu Niskiego stoją, wkomponowane w otaczający je krajobraz, porozrzucane kościoły i drewniane łemkowskie cerkwie. Spośród wszystkich, ponad 100, obiektów zobaczyliśmy niestety tylko kilka.

Przed wyruszeniem do cerkwi warto zorientować się, w jakich dniach i godzinach można ją zwiedzać. Wnętrza, w szczególności ikonostas (czyli ściana ikon oddzielająca nawę od prezbiterium), potrafią zachwycić, a lokalni przewodnicy ciekawie opowiedzieć o historii cerkwi. Przykładowo cerkiew w Hańczowej z XVIII wieku – najpierw greckokatolicka, obecnie prawosławna – była bardzo zniszczona i przeznaczona do rozbiórki. Na szczęście w 1956 roku powróciła część dawnych mieszkańców wsi i przeprowadziła jej całkowity remont.

Kościół św. Andrzeja Apostoła w Rożnowicach
Kościół św. Andrzeja Apostoła w Rożnowicach
Kościół św. Andrzeja Apostoła w Rożnowicach
Kościół św. Andrzeja Apostoła w Rożnowicach
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Owczarach
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Owczarach
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Owczarach
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Owczarach
Krzyż przy Cerkwi Opieki Matki Bożej w Owczarach
Krzyż przy Cerkwi Opieki Matki Bożej w Owczarach
Kościół pw. św. św. Apostołów Filipa i Jakuba w Sękowej
Kościół pw. św. św. Apostołów Filipa i Jakuba w Sękowej
Kościół pw. św. św. Apostołów Filipa i Jakuba w Sękowej
Kościół pw. św. św. Apostołów Filipa i Jakuba w Sękowej
Kościół pw. św. św. Apostołów Filipa i Jakuba w Sękowej
Kościół pw. św. św. Apostołów Filipa i Jakuba w Sękowej
Cerkiew św. Łukasza Apostoła w Kunkowej
Cerkiew św. Łukasza Apostoła w Kunkowej
Przycerkiewny cmentarz. Cerkiew św. Łukasza Apostoła w Kunkowej
Przycerkiewny cmentarz. Cerkiew św. Łukasza Apostoła w Kunkowej
Przycerkiewny cmentarz. Cerkiew św. Łukasza Apostoła w Kunkowej
Przycerkiewny cmentarz. Cerkiew św. Łukasza Apostoła w Kunkowej
Przycerkiewny cmentarz. Cerkiew św. Łukasza Apostoła w Kunkowej
Przycerkiewny cmentarz. Cerkiew św. Łukasza Apostoła w Kunkowej
Cerkiew pw. św. Łukasza Ewangelisty w Leszczynach
Cerkiew pw. św. Łukasza Ewangelisty w Leszczynach
Przycerkiewny cmentarz. Cerkiew św. Łukasza Apostoła w Kunkowej
Przycerkiewny cmentarz. Cerkiew św. Łukasza Apostoła w Kunkowej
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Bielance
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Bielance
Cerkiew Opieki Matki Bożej i Poczajowskiej Ikony Matki Bożej w Bielance
Cerkiew Opieki Matki Bożej i Poczajowskiej Ikony Matki Bożej w Bielance
Okolice Cerkwi Opieki Matki Bożej i Poczajowskiej Ikony Matki Bożej
Okolice Cerkwi Opieki Matki Bożej i Poczajowskiej Ikony Matki Bożej
Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Kotani
Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Kotani
Wokół Cerkwi św. św. Kosmy i Damiana w Kotani
Wokół Cerkwi św. św. Kosmy i Damiana w Kotani
Wokół Cerkwi św. św. Kosmy i Damiana w Kotani
Wokół Cerkwi św. św. Kosmy i Damiana w Kotani
Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Banicy
Cerkiew św. św. Kosmy i Damiana w Banicy
Cerkiew św. Michała Archanioła w Wysowej-Zdroju
Cerkiew św. Michała Archanioła w Wysowej-Zdroju
Cerkiew św. Michała Archanioła w Wysowej-Zdroju
Cerkiew św. Michała Archanioła w Wysowej-Zdroju
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Hańczowej
Cerkiew Opieki Matki Bożej w Hańczowej
Cerkiew św. Michała Archanioła w Regietowie
Cerkiew św. Michała Archanioła w Regietowie
Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu
Cerkiew św. Paraskewy w Kwiatoniu

Do nieistniejących wsi

Cicha, porośnięta trawą dolina, a nieopodal leniwie płynąca rzeka. Sielankowy widok, który zakłócają tylko owocowe drzewa. Spacer po nieistniejącej wsi jest nie tylko ciekawą lekcją historii obrazującą dramat przesiedleń po II wojnie światowej, ale także nie lada gratką dla wyobraźni.

Nad potokiem Zawoja, będącym dopływem Wisłoki, leży jedno z takich siedlisk – Nieznajowa (łemk. Hезнайова), którą jeszcze w 1934 roku zamieszkiwało prawie 250 osób, a 13 lat później świeciła pustkami. Dziś, przemierzając ziemię, na której kiedyś kwitło życie, przyglądamy się pozostałym kapliczkom, krzyżom, które oprócz treści religijnych niosły dodatkowe informacje – dokumentowały własność gruntu czy uwieczniały doniosłe wydarzenia – i wsłuchujemy się w szelest liści drzew owocowych. Nic więcej nie zostało. Czego nie pokonała przyroda, zniszczyli ludzie.

Obecnie w kilku takich osadach umieszczone są… drzwi, które znalazły się tam w ramach projektu „Przez zarośnięte trawą koleiny dróg, co się kończą przy umarłych sadach… Zapomniane wsie Łemkowszczyzny” Natalii Hładyk, mającego na celu ocalenie od całkowitego zapomnienia nieistniejących współcześnie wiosek w Beskidzie Niskim, tj. Czarnego, Długiego, Lipnej, Nieznajowej i Radocyny. Skłaniają one dodatkowo do myślenia. Szkoda tylko, że powoli dzielą los wsi – niszczy je czas, rysunki je zdobiące utraciły swoją wyrazistość, farba wyblakła. Tak jakby nie było nikogo, kto mógłby o nie zadbać.

Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Droga w Nieznajowej
Droga w Nieznajowej
Przydrożny krzyż w Nieznajowej
Przydrożny krzyż w Nieznajowej
Nieznajowa - przydrożna kapliczka
Nieznajowa - przydrożna kapliczka
Cmentarz w Nieznajowej
Cmentarz w Nieznajowej
Cmentarz w Nieznajowej
Cmentarz w Nieznajowej
Przydrożny krzyż w Nieznajowej
Przydrożny krzyż w Nieznajowej
Nieznajowa - przydrożna kapliczka
Nieznajowa - przydrożna kapliczka
Nieznajowa
Nieznajowa
Żółtym szlakiem przez Nieznajową
Żółtym szlakiem przez Nieznajową
Krzyż w Nieznajowej
Krzyż w Nieznajowej
Nieznajowa
Nieznajowa
Przez Nieznajową
Przez Nieznajową
Cmentarz w Nieznajowej
Cmentarz w Nieznajowej
Cmentarz w Nieznajowej
Cmentarz w Nieznajowej
Pozostałości po Cerkwi w Nieznajowej
Pozostałości po Cerkwi w Nieznajowej
Nieznajowa - czasami trzeba i tak :)
Nieznajowa - czasami trzeba i tak :)
Zabudowania w Nieznajowej
Zabudowania w Nieznajowej
Zabudowania w Nieznajowej
Zabudowania w Nieznajowej
"Przez zarośnięte trawą koleiny dróg, co się kończą przy umarłych sadach... Zapomniane wsie Łemkowszczyzny" - projekt Natalii Hładyk

Szlakiem na Lackową – najwyższy szczyt Beskid Niskiego

Szczyty Beskidu Niskiego potrafią stanowić wyzwanie. Pomimo tego że te po polskiej stronie nie przekraczają 1000 m n.p.m., a najwyższa Lackowa liczy „tylko” 997 m n.p.m., wędrówka na nią potrafi zmęczyć. Przynajmniej mnie, bo jeszcze nie spotkałem w całych Beskidach tak stromej ściany. Teraz się cieszę, że zimowe wyjście się nie powiodło, gdyż biorąc pod uwagę nasze sprzętowe przygotowanie, nigdzie byśmy nie weszli.

Eksplorując okolice Lackowej czy Izb, warto odwiedzić cerkiew św. Michała Archanioła w Bielicznej z 1796 roku, będącej jedną z nielicznych murowanych cerkwi w regionie.

Trasa

Odcinek Szlak Czas GOT
Izby – Lackowa bez szlaku 1 godz. 00 min 9 / 5
Lackowa – Przełęcz Puławskiego czerwony 0 godz. 20 min 2 / 4
Przełęcz Puławskiego – Izby
(5.2 km)
bez szlaku 0 godz. 55 min 5 / 7
Rzeczywisty czas przejścia:
Czas ruchu:
Czas postoju:
2 godz. 20 min
2 godz. 00 min
0 godz. 20 min
14 / 14
Mapa trasy
Profil trasy

Cmentarze I wojny światowej

Charakterystycznym elementem krajobrazu Beskidu Niskiego są liczne cmentarze. Każdy z 400 cmentarzy przypomina straszną historię I wojny światowej i jedno z najkrwawszych jej starć. W pierwszych dnia maja 1915 roku, w tzw. operacji gorlickiej, w której wzięło udział około 300 tysięcy żołnierzy, wojska austriacko-niemieckie przełamały front i rozpoczęły ofensywę przeciwko armii rosyjskiej. Bitwa pod Gorlicami była największa na froncie wschodnim, a życie w niej straciło około 12 tysięcy żołnierzy.

Po zakończeniu działań wojennych Austriacy przystąpili do budowy cmentarzy, na których spoczęli razem żołnierze wielu narodowości, walczący po obu stronach. Cmentarze miały być zarówno godnym miejscem spoczynku, jak i symbolem zwycięstwa i chwały Austro-Węgier.

Niestety, nie wszystkie cmentarze są zadbane. Wiele z nich pozarastało trawą, chwastami, płyty poddają się warunkom atmosferycznym, a na części z nich okoliczni mieszkańcy urządzają małe wysypiska śmieci. Tym samym pomniki zwycięstwa powoli zanikają w zaroślach.

Cmentarz wojenny nr 60 – Magura Małastowska
Cmentarz wojenny nr 60 – Magura Małastowska
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 108 z I wojny światowej (Biecz)
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 108 z I wojny światowej (Biecz)
Cmentarz wojenny nr 58 – Przysłup. Pod szczytem Magura Małastowskiej
Cmentarz wojenny nr 58 – Przysłup. Pod szczytem Magura Małastowskiej
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 111 z I wojny światowej (Racławice)
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 111 z I wojny światowej (Racławice)
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 106 z I wojny światowej (Biecz)
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 106 z I wojny światowej (Biecz)
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 106 z I wojny światowej (Biecz)
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 106 z I wojny światowej (Biecz)
Cmentarz w Nieznajowej
Cmentarz w Nieznajowej
Cmentarz wojenny nr 58 – Przysłup. Pod szczytem Magura Małastowskiej
Cmentarz wojenny nr 58 – Przysłup. Pod szczytem Magura Małastowskiej
Okolice zabytkowego cmentarza wojennego nr 111 z I wojny światowej (Racławice)
Okolice zabytkowego cmentarza wojennego nr 111 z I wojny światowej (Racławice)
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 111 z I wojny światowej (Racławice)
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 111 z I wojny światowej (Racławice)

Spacerem po Gorlicach – stolicy powiatu

Będąc w pobliżu Gorlic, warto poświęcić trochę czasu, aby je lepiej poznać. Miasto, założone prawdopodobnie w XIV wieku, przeżywało swoje wzloty w XIX wieku, kiedy region gorlicki stał się kolebką przemysłu naftowego za sprawą m.in. Ignacego Łukasiewicza, który przeniósł się tutaj w 1854 roku i w tym samym roku zapłonęła pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa, oraz upadki, bowiem podczas I wojny światowej zniszczeniu uległa większość zabudowy. Historia Gorlic jest ciekawa , nie ogranicza się tylko do wspomnianych dwóch wydarzeń, a częściowo można ją poznać, spacerując ulicami miasta.

Plac Dworzysko w Gorlicach
Plac Dworzysko w Gorlicach
Muzeum Kromerówka w Bieczu
Muzeum Kromerówka w Bieczu
Bazylika Mniejsza Pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gorlicach
Bazylika Mniejsza Pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Gorlicach
Ratusz w Gorlicach
Ratusz w Gorlicach
Budynek Muzeum PTTK w Gorlicach
Budynek Muzeum PTTK w Gorlicach
Stare zabudowania Gorlic
Stare zabudowania Gorlic
Skansenie Przemysłu Naftowego
Skansenie Przemysłu Naftowego "MAGDALENA"
Pomnik Ignacego Łukaszewicza w Gorlicach i rekonstrukcja pierwszej na Świecie ulicznej lampy naftowej
Pomnik Ignacego Łukaszewicza w Gorlicach i rekonstrukcja pierwszej na Świecie ulicznej lampy naftowej
Dwór Karwacjanów w Gorlicach
Dwór Karwacjanów w Gorlicach
Skansenie Przemysłu Naftowego
Skansenie Przemysłu Naftowego "MAGDALENA"
Rekonstrukcja pierwszej na Świecie ulicznej lampy naftowej
Rekonstrukcja pierwszej na Świecie ulicznej lampy naftowej
Plac Dworzysko w Gorlicach
Plac Dworzysko w Gorlicach
Rynek w Gorlicach
Rynek w Gorlicach
Widok z Gorlickiej Golgoty w stronę Gorlic
Widok z Gorlickiej Golgoty w stronę Gorlic
Skansenie Przemysłu Naftowego
Skansenie Przemysłu Naftowego "MAGDALENA"
Skansenie Przemysłu Naftowego
Skansenie Przemysłu Naftowego "MAGDALENA"
Mural na jednym z budynków w Gorlicach
Mural na jednym z budynków w Gorlicach
Najstarsza kapliczka w Gorlicach
Najstarsza kapliczka w Gorlicach

Spacerem po Bieczu – królewskim mieście

Biecz, niegdyś miasto królewskie Korony, jedno z największych w XVI wieku, potocznie określa się często nazwami „Perła Podkarpacia”, „Parva Cracovia” czy „Polskie Carcassonne”. Wysoka pozycja miasta przekładała się na powstawanie reprezentacyjnych budowli, dzięki którym miasto stało się prawdziwym muzeum architektur różnych okresów.

Duża ilość zabytków, skupiona na małej przestrzeni w obrębie średniowiecznej zabudowy i ograniczona murami obronnymi, nadaje mu niepowtarzalny charakter. Warto wybrać się na kilkugodzinny spacer, aby lepiej poznać jego historię. A jest co zwiedzać.

Biecz
Biecz
Mury obronne w Bieczu
Mury obronne w Bieczu
Wieża Ratuszowa w Bieczu
Wieża Ratuszowa w Bieczu
Szpital św. Ducha w Bieczu
Szpital św. Ducha w Bieczu
Mury obronne w Bieczu
Mury obronne w Bieczu
Ruiny Barbakanu w Bieczu
Ruiny Barbakanu w Bieczu
Figury wykonane z kamienia pińczowskiego przy murze od strony południowej wokół Kolegiaty p.w. Bożego Ciała
Figury wykonane z kamienia pińczowskiego przy murze od strony południowej wokół Kolegiaty p.w. Bożego Ciała
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 106 z I wojny światowej (Biecz)
Zabytkowy cmentarz wojenny nr 106 z I wojny światowej (Biecz)

Co dalej?

Podczas naszego krótkiego pobytu weszliśmy jeszcze na Magurę Małostowską mijając po drodze remontowane schronisko, oraz odwiedziliśmy Stadninę Koni Huculskich „Gładyszów” w Regietowie.

Dopiero rozpoczęliśmy naszą przygodę z Beskidem Niskim. Wiemy, a przynajmniej tak nam się wydaje, ile nie udało nam się zobaczyć. W Beskid Niski koniecznie musimy wrócić!

Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Bociany szykujące się powoli do sejmików
Bociany szykujące się powoli do sejmików
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Wysowa Zdrój - Park Zdrojowy
Wysowa Zdrój - Park Zdrojowy
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Urywki z Beskidu Niskiego
Schronisko na Magurze Małastowskiej w trakcie remontu
Schronisko na Magurze Małastowskiej w trakcie remontu
Stadnina Koni Huculskich
Stadnina Koni Huculskich "Gładyszów" w Regietowie
Stadnina Koni Huculskich
Stadnina Koni Huculskich "Gładyszów" w Regietowie

Informacje praktyczne

Punkt na mapie

Przewodniki

  • Grzesik W., Traczyk T., Wadas B.: "Beskid Niski. Od Komańczy do Wysowej. Przewodnik krajoznawczy". Wydawnictwo Sklepu Podróżnika, Warszawa 2015
  • Kłos S.: "Krajobrazy nieistniejących wsi". Libra, Rzeszów 2010
  • Trzmielewski R.: "Beskid Niski na rowerze". Wydawnictwo Kartograficzne Compass, Kraków 2014

Mapy

  • "Beskid Niski". Wydanie XIV. Skala 1:50 000, Wydawnictwo Kartograficzne Compass, Kraków 2017
  • "Beskid Niski", skala 1:70 000. ExpressMap, 2014

Strony warte odwiedzenia

5 1 vote
Article Rating

To również może Cię zainteresować

Subscribe
Powiadom o
guest

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.

8 komentarzy
najstarszy
najnowszy
Inline Feedbacks
View all comments
Patryk Zieliński
Patryk Zieliński
25 października 2019 11:02

Wygląda to niesamowicie, Nic tylko się pakować i jechać :)

Jarek
Admin
Reply to  Patryk Zieliński
2 listopada 2019 22:07

Zdecydowanie polecam. Naszym zdaniem Beskid Niski zdecydowanie odbiega od innych polskich gór, a i historię ma bardzo ciekawą.

Psiekawostki.pl
Psiekawostki.pl
11 lutego 2020 09:24

Nie spodziewałam się, że Beskid Niski może mieć tak malowniczą urodę. Dzięki Waszej starannie przygotowanej relacji motywuje mnie jeszcze mocniej konieczność odwiedzenia w wakacje tego regionu. Mam nadzieję, że zabierając psa nie sprawimy sobie kłopotów, szczególnie jeśli chcielibyśmy go zabrać na Szlak Lackowa?

Jarek
Admin
Reply to  Psiekawostki.pl
11 lutego 2020 23:23

Beskid Niski ma swój urok i na pewno się spodoba. A czworonożny przyjaciel też będzie zachwycony :)

Szwendacky
Szwendacky
7 października 2020 20:51

Piękne i klimatyczne cerkwie, a w dodatku te krajobrazy. W Beskidzie Niskim jeszcze mnie nie było, ale ten region trafia na moją listę must have. Pozdrawiam Was!

Jarek
Admin
Reply to  Szwendacky
12 października 2020 22:15

Zdecydowanie polecamy Baskid Niski. To był nasz debiut w tym rejonie i z całą pewnością tutaj wrócimy. Jest czym się zachwycać :)

Protkowski
Protkowski
14 czerwca 2021 11:55

Na piesze wycieczki nie potrzeba niczego innego. widoki na Beskidzie niskim są przepiękne i rozległe. Jedno z lepszych miejsca na spokojniejsze spacery i swobodne oddychanie pełna piersią. Ludzi też tam mniej niż w wyższych górach, same zalety.

Asia z mTower
Asia z mTower
28 listopada 2023 11:10

Zaklęty w Twoich słowach Beskid Niski jawi się jako magiczne królestwo przyrody, które skradło moje serce. Twoja zdolność do opisywania krajobrazów, atrakcji i kultury tego regionu sprawia, że każde zdanie to jak podróż w nieodkryte zakątki.

Strona używa plików cookie, celem analizy ruchu. Korzystając z niej, zgadzasz się na to. Akceptuj Więcej

8
0
Would love your thoughts, please comment.x