Spis treści
Górska Odznaka Turystyczna (GOT) to jedno z najpopularniejszych i najbardziej tradycyjnych wyróżnień dla miłośników pieszych wędrówek po polskich oraz przygranicznych górach. Jej celem jest zachęcanie do systematycznego poznawania walorów krajoznawczych, przyrodniczych oraz kulturowych poszczególnych pasm górskich.
Choć historia odznaki sięga lat 30. XX wieku, obecnie na szlakach funkcjonują dwa niezależne warianty przyznawane przez odrębne organizacje turystyczne:
- GOT PTTK (Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze) – najbardziej rozpowszechniony wariant oparty na punktacji tras i tradycyjnej papierowej książeczce.
- GOT PTT (Polskie Towarzystwo Tatrzańskie) – wariant kładący nacisk na dokumentowanie dni spędzonych w górach oraz przejście wyznaczonych pasm górskich.
Niezależnie od tego, czy zbierasz punkty do książeczki PTTK, czy dokumentujesz wycieczki do wymogów PTT, większość tras opisanych na naszym blogu pozwala na równoległe zdobywanie punktów i zaliczanie wymogów do obu tych odznak.
-
Warianty: GOT PTTK oraz GOT PTT -
Zasięg: Polskie pasma górskie (Karpaty, Sudety, Góry Świętokrzyskie) oraz pasma przygraniczne -
Dokumentacja: Pieczątki ze schronisk w dedykowanych książeczkach
Górska Odznaka Turystyczna PTTK (GOT PTTK)
GOT PTTK (początkowo występująca jako odznaka GOT PTT), ustanowiona w 1935 roku, należy do najstarszych polskich odznak turystycznych. Zmiana nazwy związana była z połączeniem się w 1950 roku dwóch największych organizacji turystycznych w Polsce, tj. Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego oraz Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego, w wyniku czego powstało Polskiego Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze.
Dla dzieci od rozpoczęcia 5. do ukończenia 10. roku życia. Zachęta do stawiania pierwszych kroków na szlaku.
Stopnie:
Brązowy, Srebrny, Złoty
Dla osób od ukończenia 7. roku życia, które rozpoczynają swoją systematyczną przygodę z górską turystyką.
Stopień
pojedynczy
Podstawowy cykl odznaczeń oparty na zdobywaniu punktów za przebyte kilometry i sumę podejść.
Stopnie:
Brązowy, Srebrny, Złoty
Wymaga wielodniowych przejść ciągłych (min. 7 dni) przez wyznaczone punkty pośrednie w grupach górskich.
Stopnie:
Brązowy, Srebrny, Złoty
Wyróżnienie dla najbardziej wytrwałych turystów wielokrotnie spełniających normy wyższych stopni.
Stopnie:
Mały, Duży
Wymagane normy punktowe GOT PTTK
| Rodzaj odznaki | Stopień | Wymagane punkty | Uwagi i ulgi |
|---|---|---|---|
| „W góry” | Brązowy | 15 pkt | Dla dzieci w wieku 5–10 lat. Max 15 pkt dziennie. Nadwyżka punktów nie przechodzi na kolejny stopień. |
| Srebrny | 30 pkt | ||
| Złoty | 45 pkt | ||
| Popularna | — | 60 pkt (45 pkt*) | Od 7. roku życia. Można zdobyć w tym samym roku co Małą Brązową. |
| Mała | Brązowa | 120 pkt (90 pkt*) |
*Normy w nawiasie dotyczą osób z orzeczeniem o niepełnosprawności (−25%). Nadwyżka punktów z danego roku przechodzi na kolejny stopień (maksymalnie do 50% normy). |
| Srebrna | 360 pkt (270 pkt*) | ||
| Złota | 720 pkt (540 pkt*) |
Zasady przeliczania punktów i weryfikacji GOT PTTK
Jak przeliczać punkty za wycieczki górskie?
- Trasy punktowane: Jeśli trasa znajduje się w wykazie „Tras punktowanych do GOT PTTK”, stosuje się punktację z wykazu.
- Trasy bez punktacji: Przyznaje się 1 pkt za każdy 1 km oraz 1 pkt za każde 100 m podejścia (zaokrąglane w górę po przebyciu min. 0,5 km lub 50 m podejścia).
- Limity dzienne: Maksymalnie 50 pkt dziennie (dla odznaki „W góry” max 15 pkt dziennie).
- Powtórzenia: Nie zalicza się punktów za przejście tą samą trasą i w tym samym kierunku w trakcie zdobywania tego samego stopnia.
Limity czasowe i zasady zdobywania w ciągu roku
W jednym roku kalendarzowym (01.01–31.12) można zdobyć tylko jeden stopień odznaki. Wyjątek stanowi stopień Popularny i Mały Brązowy – można je zdobyć w tym samym roku kalendarzowym.
Czas zdobywania poszczególnych stopni jest nieograniczony, a kolejne stopnie można zdobywać w dowolnych odstępach czasu.
Gdzie można zdobywać punkty?
Odznakę zdobywa się w polskich górach oraz w pasmach Sudetów i Karpat położonych na terenie Niemiec, Czech, Słowacji i Ukrainy.
Punkty z wycieczek zagranicznych mogą stanowić maksymalnie 50% punktów wymaganych do odznaki popularnej i małych stopni (ograniczenie to nie dotyczy odznaki „W góry” oraz norm „Za wytrwałość”).
Jak zdobyć Dużą GOT PTTK oraz „Za Wytrwałość”?
Duża GOT PTTK: Zdobywa się ją po Małej Złotej, odbywając wielodniowe wycieczki (minimum 7-dniowe, ciągłe) w wyznaczonych grupach górskich (Beskidy, Sudety, Tatry, Góry Świętokrzyskie) przychodzących przez min. 7 punktów pośrednich.
Za Wytrwałość: Przyznawana za wielokrotne powtarzanie norm punktowych (120 pkt) po uzyskaniu stopnia Małego Złotego lub dużych stopni.
Jak dokumentować przejścia do odznaki GOT PTTK?
Poszczególne stopnie odznaki zdobywa się poprzez odbycie pieszych wycieczek w polskich i przygranicznych pasmach górskich, dokumentując je w specjalnie przygotowanej książeczce (dostępnej w większości schronisk turystycznych, niektórych księgarniach), zgodnie z regulaminem GOT PTTK.
Podstawą do weryfikacji jest papierowa Książeczka GOT PTTK, w której wpisuje się datę, przebieg trasy oraz wyliczone punkty. Dowodem przebycia trasy są pieczątki (ze schronisk, obiektów na szlaku), zdjęcia lub poświadczenia przodowników turystyki górskiej.
Nasz postęp w zdobywaniu odznaki GOT PTTK
brązowa
Zdobyty
srebrna
Zdobyty
złota
Zdobyty
Zdobyty
Brązowa
Zdobyty
Srebrna
Zdobyty
Złota
Zdobyty
Brązowa
Zdobyty
Srebrna
Zdobyty
Złota
Zdobyty
„Za Wytrwałość”
Zdobyty
„Za Wytrwałość”
Niezdobyty
Górska Odznaka Turystyczna PTT (GOT PTT)
Odznaka GOT PTT ma bardzo długą tradycję i jest jedną z najstarszych polskich odznak turystycznych (chronologicznie drugą po Górskiej Odznace Narciarskiej, przejętej po wojnie przez PTTK od Polskiego Związku Narciarskiego). Została ustanowiona w 1935 roku i do roku 1950 jej historia jest wspólna z odznaką GOT PTTK, kiedy to nastąpiły wymuszone politycznie zmiany i powstanie Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, które to przejęło odznakę ze zmieniona nazwą (GOT PTTK).
GOT PTT zostało reaktywowane w dniu 23 kwietnia 1994 roku na posiedzeniu PTT w Czorsztynie. Regulamin ostatecznie został zatwierdzony na posiedzeniu 1 października 1994 roku w Zwardoniu po wprowadzeniu jeszcze kilku poprawek. Uchwalono również, że wzory odznak będą tradycyjne (takie jak w 1935 roku).
Stopnie odznaki GOT PTT
(Mała)
Podstawowa odznaka dla turystów pieszych zdobywana poprzez gromadzenie punktów za przebytą trasę i podejścia.
Stopnie:
Brązowy, Srebrny, Złoty
(Duża)
Zaawansowane wyróżnienie wymagające przejść tras wielodniowych i spełnienia wymogów punktowych.
Stopnie:
Srebrny, Złoty
Wymagane normy i warunki przyznawania GOT PTT
| Kategoria | Stopień | Wymagania („dni wycieczkowe”) | Warunki terenowe i organizacyjne |
|---|---|---|---|
| Kategoria II (Mała) |
Brązowy | 10 dni wycieczkowych | Min. 3 dni w dowolnie wybranej krainie górskiej. |
| Srebrny | 15 dni wycieczkowych | Min. 3 dni w innej krainie górskiej niż w stopniu brązowym. | |
| Złoty | 20 dni wycieczkowych | Min. 3 dni w innej krainie górskiej niż w poprzednich stopniach. | |
| Kategoria I (Duża) |
Srebrny | 20 dni wycieczkowych | Min. 5 dni w innej krainie górskiej niż zaliczone w Kat. II. |
| Złoty | 20 dni wycieczkowych | Min. 5 dni w Tatrach. |
Zasady przeliczania punktów i weryfikacji GOT PTT
Jak dokumentować przejścia do odznaki GOT PTT?
Odznakę zdobywa się w kolejności: II kategoria i I kategoria. W celu uproszczenia zdobywania odznaki zostały wprowadzano tak zwane „dni wycieczkowe” – na jeden „dzień wycieczkowy” składa się 6 godzin wędrówki według czasu przewodnikowego. Celem zdobycia odpowiednich kategorii/stopni odznak, należy odbyć odpowiednią ilość „dni wycieczkowych”, również w odpowiednich krainach górskich, dokumentując je w wykazie górskich wycieczek lub w specjalnie przygotowanej książeczce (do kupienia na stronie internetowej Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego).
Czym są „dni wycieczkowe” i jak je przeliczać?
- Podstawowy przelicznik: 1 dzień wycieczkowy = 6 godzin wędrówki według czasu przewodnikowego.
- Turyści niepełnosprawni: 1 dzień wycieczkowy = 3 godziny wędrówki.
- Łączenie wycieczek: Dopuszcza się łączenie kilku krótszych tras w jeden pełnowymiarowy dzień wycieczkowy.
- Przenoszenie nadwyżek: Nadwyżka dni wycieczkowych po zweryfikowaniu dowolnego stopnia w danym roku jest zaliczana na poczet następnego stopnia.
Teren działania i ograniczenia tras
Odznakę można zdobywać w Karpatach, Sudetach i Górach Świętokrzyskich w ciągu całego roku (zarówno na terenie Polski, jak i w pasmach przygranicznych ościennych krajów).
Czego się nie zalicza:
- Wycieczek na terenie parków narodowych na trasach, na których ruch turystyczny jest zabroniony.
- Powtórnych przejść tą samą trasą i w tym samym kierunku w trakcie zdobywania danego stopnia odznaki.
Jakie są warunki poświadczania wycieczek?
Poświadczeń dokonuje się w wykazie wycieczek lub w książeczce GOT PTT. Za ważne poświadczenia uważa się:
- Pieczątki z obiektów na trasie (schroniska, muzea, punkty noclegowe/gastronomiczne).
- Czytelne podpisy przewodników GOT PTT, przodowników turystyki górskiej, ratowników górskich, instruktorów PZA, strażników parków narodowych lub kierowników wycieczek (z numerem legitymacji i pieczątką).
- Fotografie: Zdjęcia uwidaczniające ubiegającego się o odznakę wykonane w charakterystycznych punktach trasy.
Limity wiekowe i regulaminowe w ciągu roku
- Opieka nad małoletnimi: Warunkiem przyznania GOT PTT dzieciom do 15. roku życia jest odbywanie wycieczek pod opieką pełnoletnich, doświadczonych turystów górskich.
- Limity roczne: W jednym roku kalendarzowym można zdobyć tylko jeden stopień GOT PTT.
- Czas zdobywania: Każdy stopień odznaki można zdobywać w dowolnej liczbie lat.
Nasz postęp w zdobywaniu odznaki GOT PTT
Brązowa
Zdobyty
Srebrna
Zdobyty
Złota
Niezdobyty
Srebrna
Niezdobyty
Złota
Niezdobyty
Czym się różnią odznaki GOT? Najważniejsze różnice
Choć skrót GOT kojarzy się z jednym wyzwaniem, w polskich górach istnieją dwie organizacje przyznające odznake: PTTK (Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze) oraz PTT (Polskie Towarzystwo Tatrzańskie). Choć oba systemy opierają się na zbieraniu punktów za pokonane kilometrym i podejścia, różnią się regulaminem, stopniami oraz zasadami weryfikacji.
Czym się różnią odznaki GOT PTTK i GOT PTT?
System punktacji i weryfikacji
GOT PTTK: Opiera się na tradycyjnym systemie punktowym (1 pkt za każdy 1 km oraz 1 pkt za każde 100 m podejścia lub punktacja wg wykazów PTTK).
GOT PTT: Zlicza dni spędzone na szlaku oraz przejście wyznaczonych grup i pasm górskich.
Książeczka i wpisy
GOT PTTK: Wymaga oficjalnej, papierowej książeczki PTTK ze stemplami ze schronisk lub poświadczeniami przodowników.
GOT PTT: Oficjalna książeczka PTT lub własny dziennik wycieczek.
Dostępne stopnie odznaczeń
GOT PTTK: „W góry” (3 stopnie), Popularna, Mała (3 stopnie), Duża (3 stopnie), Za Wytrwałość.
GOT PTT: Mała (3 stopnie), Duża (3 stopnie), Za Wytrwałość.
Gdzie zweryfikować zdobyte stopnie?
GOT PTTK: Terenowe Referaty Weryfikacyjne (TRW) PTTK oraz Przodownicy Turystyki Górskiej PTTK.
GOT PTT: Komisje GOT PTT, Oddziały lub Szkolne Koła PTT.
Witajcie. Też próbuję zbierać punkty na odznakę PTT, jednak jestem trochę zagubiona w regulaminie. Jak liczycie wycieczki, które mają mniej niż 6 godzin? Ostatnio byłam na Babiej Górze i wychodzi, że ta trasa ma 5:20. Czy liczy się ją jako trasę 3-godzinną? Powiem szczerze, że tutaj nawet zdobycie brązowej odznaki wydaje się nie lada wyczynem. Rzadko robie trasy powyżej 6 godzin, za to bardzo często trasy mające ponad 5 godzin. Chyba wolę punktację PTTK w tym wypadku.
Gdzie szukacie „przewodnikowych” czasów wycieczek? Nawet czasy na mapach różnych wydawców się różnią.
Witamy u nas :). Generalnie wychodzimy z założenia, że albo wycieczka powinna mieć minimum 6 godzin, albo będą to dwie wycieczki. Na tę chwilą takie podejście się sprawdzało.
Za bardzo nie szukamy. Często wpisujemy nasze rzeczywiste czasy przejść, które często są „szybsze” od map i przewodników, a jak akurat nie mamy, to posiłkujemy się posiadanymi przewodnikami. Pamiętaj, że odznaka ma zachęcać do wycieczki i raczej nikt nie będzie się przyglądał delikatnej różnicy czasowej, jakie się pojawiają w przewodnikach / mapach.
Teraz już wszystko jasne. Bardzo dziękuję i pozdrawiam :)